Nature

terug naar overzicht
 vorige studie           volgende studie
lris Hendriks & Deliane van Vliet



 
Overig onderzoek van Deliane van Vliet
Spankracht
NeedYD
Video Feedback Thuis
Kennismonitor


 

Natuuractiviteiten in de dementiezorg: een exploratieve studie naar persoonsgerichte natuur- en buitenactiviteiten 

Inleiding
Natuur kan bijdragen aan het welzijn van mensen. Hoewel het effect van natuur op mensen met dementie nog weinig is onderzocht, blijkt uit recent onderzoek dat sensorische tuinen en andere tuinierinterventies gedrags- en stemmingsproblemen kunnen verminderen. Helaas zijn buitenruimtes of tuinen vaak niet (gemakkelijk) beschikbaar of toegankelijk voor mensen met dementie in zorginstellingen. Een niet-ondersteunend organisatorisch beleid en het niet organiseren van betekenisvolle buitenactiviteiten leidt tot ondergebruik. De verwachting is dat het gebruik van natuur- en buitenactiviteiten en de effectiviteit hiervan verhoogd kunnen worden door natuuractiviteiten af te stemmen op de persoonlijke ervaringen, mogelijkheden, wensen en voorkeuren van mensen met dementie.

Doelstelling
Het doel van deze studie was het ontwikkelen en testen van een methodiek om persoonsgerichte natuuractiviteiten te ontwerpen voor mensen met dementie. Daarbij stonden de volgende onderzoeksvragen centraal:
1. Welke aspecten van de natuur vinden mensen met dementie belangrijk voor hun kwaliteit van leven?
2. Welke activiteiten in de natuur vinden mensen leuk?
3. Welke methodologie kan worden ontwikkeld om het gepersonaliseerd uitvoeren van natuuractiviteiten te ondersteunen?
4. Zijn gepersonaliseerde natuuractiviteiten uitvoerbaar en hoe worden ze gewaardeerd door mensen met dementie en professionals in de zorg?

Methode
Om de eerste twee onderzoeksvragen te beantwoorden zijn focusgroepen met mensen met dementie gehouden. Gebaseerd op het literatuuronderzoek, resultaten van de focusgroepen en feedback van mensen met dementie en professionals is de methodiek (de ‘beslisboom’) ontwikkeld. Deze methodiek helpt om natuuractiviteiten aan te passen aan de persoonlijke wensen en voorkeuren van mensen met dementie. Daarna is de methodiek getest in een kwalitatieve beschrijvende pilot studie met een ééngroepsdesign, met betrekking tot:
-    Aanvaardbaarheid van de activiteit
-    Ervaring met de activiteit    
-    Tevredenheid over de activiteit
-    Organisatorische uitvoerbaarheid van de activiteit

Resultaten
Uit de focusgroepen kwamen acht belevingsthema’s met betrekking tot de natuur naar voren als belangrijk voor de kwaliteit van leven: plezier, ontspanning, zintuigelijke beleving, vrijheid, sociaal, herinneringen, je fit voelen en je nuttig voelen. Zes categorieën van voorkeursactiviteiten werden genoemd, o.a. passieve activiteiten en sociale activiteiten. 
Gebaseerd op de resultaten van de focusgroepen is een methodiek ontwikkeld om natuuractiviteiten aan te passen aan de persoonlijke wensen, voorkeuren en ervaringen van mensen met dementie. 

Tijdens de pilot study lieten de deelnemers over het algemeen hoge scores zien op ‘positief’ gedrag en lage scores op ‘negatief’ gedrag gedurende de activiteiten. 
Acht thema’s voor een succesvolle implementatie van natuuractiviteiten kwamen naar voren, o.a. goede voorbereiding van de activiteit, droog weer en een open-minded zorgcultuur.

Fase van het onderzoek
Het onderzoek is afgerond

Wie voert het onderzoek uit? 
Het onderzoek is uitgevoerd in een samenwerkingsverband tussen het Radboudumc en het VU Medisch Centrum Amsterdam.

Onderzoekers Radboudumc:
Dr. Deliane van Vliet (uitvoerend onderzoeker)
Dr. Debby Gerritsen

Onderzoekers VU Medisch Centrum Amsterdam:
Mr. Iris Hendriks (uitvoerend onderzoeker) (werkt tevens mee aan
Onvergetelijk en MeetingDem)
Prof. dr. Rose-Marie Droës

Financiering
NAHF (Nature Assisted Health Foundation)