Richtlijnen probleemgedrag

terug naar de homepage Probleemgedrag

Voor diagnostiek en behandelen van dementie zijn diverse richtlijnen ontwikkeld. Echter, ook specifiek voor het herkennen en omgaan met probleemgedrag zijn diverse richtlijnen ontwikkeld, geautoriseerd en in gebruik. Het UKON baseert zich in haar studies op deze richtlijnen. 

Hieronder treft u een overzicht aan van actuele richtlijnen, zoals geïnventariseerd in de studie Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie (Inspectie, Trimbos & Vilans, 2013). In deze studie zijn 8 kernelementen vastgesteld over het omgaan met onbegrepen gedrag: 

  1. Tijdig signaleren van onbegrepen gedrag zodat ingegrepen kan worden voordat escalatie plaatsvindt. 
  2. Een gedegen analyse maken van het gedrag, inclusief het achterhalen van mogelijke oorzaken op lichamelijk, psychisch en sociaal terrein. 
  3. Multidisciplinair werken in een team met in ieder geval verzorgende, arts en psycholoog. 
  4. De oorzaak van het gedrag aanpakken en niet het gedrag zelf. 
  5. Eerst psychosociale interventies toepassen. Psychofarmaca worden alleen toegepast wanneer kan worden aangetoond dat psychosociale interventies niet (voldoende) werkzaam zijn (met uitzondering van een lichamelijke oorzaak of bij sprake van een delier of psychose). 
  6. Psychofarmaca volgens de richtlijn toepassen tenzij er belangrijke redenen zijn om hiervan af te wijken. 
  7. Familie en mantelzorg betrekken bij de analyse en aanpak van het probleem. 
  8. Behandeling evalueren met extra aandacht voor het mogelijk staken van behandeling met psychofarmaca.


Overzicht richtlijnen Probleemgedrag

Richtlijn Auteurs/Vereniging Jaar
Richtlijn Probleemgedrag bij mensen met dementie Verenso/NIP 2018
Zorgstandaard dementie Alzheimer Nederland & Vilans 2013
Kwaliteitsdocument 2013 Verpleging, Verzorging en Zorg Thuis IGZ, LOC en ZN 2013
NHG standaard dementie Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) 2012
Kennisbundel Probleemgedrag - voor docenten Zorg en Welzijn Vilans, V&VN, ZorgVoorBeter 2011
Psychologische hulpverlening bij gedragsproblemen bij dementie NIP 2009
Omgaan met afweergedrag bij eten en drinken van bewoners met dementie Kenniskring Transities in Zorg, Hogeschool Rotterdam & LEVV 2009
Richtlijn Omgaan met gedragsproblemen bij patiënten met dementie - (niet-medicamenteuze aanbevelingen) - 
een richtlijn voor verpleegkundigen en verzorgenden
V&VN 2008
Het verminderen van agitatie bij dementerende ouderen - Richtlijn voor verpleegkundigen en verzorgenden Inholland & Stichting Geriant 2007
Richtlijn Diagnostiek en medicamenteuze behandeling van dementie Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG) 2005
Het begeleiden van mensen met dementie die apathisch zijn - Richtlijn voor verzorgenden  Nivel (i.s.m. Waerthove) 2004
Het begeleiden van mensen met dementie die depressief zijn - Richtlijn voor verzorgenden Nivel (i.s.m. Waerthove) 2004